Wan Yu

Biography & Historical Record

Wan Yu (Vạn Úc, ? – 273) là một đại thần và Thừa tướng dưới triều đại Đông Ngô thời kỳ Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc. Ông đóng vai trò then chốt trong việc đưa bạo chúa Tôn Hạo lên ngôi hoàng đế nhưng cuối cùng lại phải chịu kết cục bi thảm do chính vị hoàng đế này bức tử.

Thời trẻ, Vạn Úc từng giữ chức Huyện lệnh Ô Trình (烏程令). Trong thời gian này, Ô Trình hầu Tôn Hạo (cháu nội của Tôn Quyền, con trai Tôn Hòa) bị lưu đày và cư trú tại địa phương. Vạn Úc đã kết giao thân thiết và hết sức kính trọng tài năng cùng danh tiếng thuở trẻ của Tôn Hạo.

Năm 264, Ngô Cảnh Đế Tôn Hưu qua đời giữa lúc Thục Hán vừa sụp đổ và biên giới Đông Ngô rung chuyển trước sức ép từ Tào Ngụy (sau là Tây Tấn). Thừa tướng Bộc Dương Hưng và Tả tướng quân Trương Bố muốn lập một vị minh quân lớn tuổi để chèo lái đất nước. Vạn Úc lúc bấy giờ giữ chức Tả Điển quân đã hết lời ca ngợi Tôn Hạo là người thông minh, tài đức, có phong thái của Tôn Sách và quyết đoán như Tôn Quyền. Bị thuyết phục, Bộc Dương Hưng và Trương Bố đã tôn lập Tôn Hạo lên ngôi.

Sau khi Tôn Hạo đăng cơ, Vạn Úc được phong làm Tiết độ sứ, nhanh chóng thăng tiến tột bậc nhờ công lao ủng hộ ban đầu. Đến năm 267, ông được phong làm Hữu Thừa tướng, sau gia phong Tả đại tướng quân, tước vị hiển hách, nắm quyền điều hành triều chính cùng Tả Thừa tướng Lục Kháng và các trọng thần.

Tuy nhiên, Tôn Hạo sau khi vững ngai vàng đã bộc lộ bản chất tàn bạo, xa xỉ và hoang dâm vô độ. Vạn Úc cùng Trung thư lệnh Hà Thiệu và Đô đốc Đinh Phụng nhận thấy triều chính mục nát đã nhiều lần khuyên can nhưng Tôn Hạo không nghe, ngược lại còn sinh lòng oán hận và nghi ngờ. Năm 272–273, Tôn Hạo ban rượu độc ngầm sát hại hoặc công khai sỉ nhục các đại thần. Vạn Úc biết mình không thể tránh khỏi tai họa đã lo sợ đến mức uất ức tự sát (hoặc bị ép uống rượu độc mà chết) vào năm 273. Gia quyến của ông sau đó bị Tôn Hạo lưu đày sang quận Lư Lăng.

Role in Romance of the Three Kingdoms

Trong tiểu thuyết Tam Quốc diễn nghĩa của La Quán Trung, Vạn Úc xuất hiện ở hồi 120 khi Tôn Hưu băng hà. Ông giữ vai trò người tiến cử Tôn Hạo với Bộc Dương Hưng và Trương Bố:

“Bấy giờ có Tả Điển quân là Vạn Úc, vốn thân với Ô Trình hầu Tôn Hạo, vào gặp Bộc Dương Hưng và Trương Bố mà nói rằng: ‘Ô Trình hầu là người thông minh tài trí, quyết đoán có mưu lược, lại nhân ái hiếu đễ, xứng đáng làm chủ thiên hạ.’ Hưng và Bố nghe theo bèn lập Tôn Hạo lên ngôi.”

Tiểu thuyết sau đó cũng điểm qua bi kịch của Vạn Úc khi Tôn Hạo bộc lộ tính bạo ngược, tru diệt các công thần từng phò tá mình năm xưa.

Wan Yu — Historical & Literary Timeline

Key Relationships

Family

• No information

Friends

• Sun Hao (孙皓, Tôn Hạo): Fourth and final Emperor of Eastern Wu. Formed a close bond with Wan Yu during his exile at Wucheng; upon Emperor Jing’s death in 264 AD, Wan Yu vehemently promoted Sun Hao’s ascension, rising to Chancellor of the Right (You Chengxiang).
• Puyang Xing (濮阳兴, Bộc Dương Hưng): Grand Chancellor of Eastern Wu who heeded Wan Yu’s urgent recommendation to enthrone Sun Hao in 264 AD.
• Zhang Bu (张布, Trương Bố): General of the Left who collaborated with Puyang Xing and Wan Yu in enthroning Sun Hao (264 AD).
• Ding Feng (丁奉, Đinh Phụng): Veteran Grand General of Eastern Wu who campaigned with Wan Yu during the northern relief of Shouchun (268–269 AD).

Enemies

• Sun Hao (孙皓, Tôn Hạo): Emperor of Eastern Wu. Devolved into extreme tyranny, drunkenness, and cruelty; when Wan Yu repeatedly remonstrated against royal executions in 272–273 AD, Sun Hao attempted to poison him at a banquet, driving Wan Yu to commit suicide in terror and grief (273 AD).
• Cen Hun (岑昏, Sầm Hôn): Corrupt palace favorite under Sun Hao whose manipulative sycophancy supplanted senior ministers like Wan Yu.
• Sima Yan (司马炎, Tư Mã Viêm): Founding Emperor of Western Jin whose northern forces repelled Wan Yu’s offensive at Xiangyang (272 AD).

Others

• No information